Loading...

C. Luyện tập (Tiết 1)

1.1. Theo em, để quản lí thông tin (về con người) và các hoạt động (về dạy, học, mượn/trả sách) của các đối tượng (Thầy/cô giáo, học sinh, thư viện) trong một trường THPT chúng ta cần tổ chức những bài toán quản lí nào? (chỉ cần nêu ra các bài toán cơ bản/ bài toán chính)

Trả lời:

Nên xây dựng ba bài toán quản lí chính (có thể tách biệt được):

-     Bài toán quản lí hoạt động giảng dạy của Thầy/Cô giáo.

-     Bài toán quản lí điểm học tập của học sinh

-     Bài toán quản lí hoạt động của thư viện (lưu trữ, phân loại, bổ sung, mượn trả sách/ấn phẩm của Thầy/Cô giáo và học sinh,...).

Tương ứng với mỗi bài toán ở trên là một cơ sở dữ liệu và các thao tác khai thác dữ liệu đó, để đáp ứng nhu cầu lưu trữ và khai thác thông tin mà bài toán đặt ra ban đầu.

1.2. Theo em, cơ sở dữ liệu phục vụ cho bài toán quản lí hoạt động mượn/trả sách ở thư viện trường THPT cần phải lưu trữ những thông tin nào? Em hãy cho biết những thao tác cần phải thực hiện của bài toán quản lí này.

Trả lời:

-     Các thông tin chính cần lưu trữ để quản lí hoạt động mượn/trả sách ở thư viện trường THPT là: Tên sách và các thông tin liên quan; Ví trí đặt sách trong kho của thư viện và các thông tin liên quan; Tên Thầy/Cô giáo, học sinh và các thông tin liên quan; Các yêu cầu về mượn/trả sách;...

-     Các thao tác cần thiết bao gồm: Cập nhật sách; Phân loại sách; Bổ sung sách; Cập nhật/bổ sung/xóa bỏ bạn đọc; Theo dõi mượn/trả sách; Các thông kê về sách; Các thông kê bạn đọc; Các báo cáo về mượn/trả sách;...

1.3. Để phục vụ cho bài toán quản lí thông tin về điểm tổng kết năm học của học sinh trường THPT, người ta xây dựng cơ sở dữ liệu HocSinh. Em hãy chỉ ra các mức thể hiện của cơ sở dữ liệu HocSinh.

Trả lời:

Theo quan sát và phân tích của em:

-     Mức thể hiện vật lý cho biết: Tên của tệp chứa cơ sở dữ liệu HocSinh; Tên ổ đĩa/thư mục chứa tệp này; Kích thước của tệp;...

-     Mức thể hiện khái niệm cho biết: Cơ sở dữ liệu HocSinh gồm các bảng: Thông tin học sinh; Môn học; Điểm các môn; Điểm tổng kết;... Bảng Thông tin học sinh gồm các trường: Mã số học sịnh, họ và tên học sinh,...

-     Mức thể hiện khung nhìn cho biết: Bảng điểm tổng kết năm học của từng học sinh, từng lớp, từng khối lớp,...; Danh sách học sinh đạt loại yếu, trung bình, khá, giỏi,... Báo cáo thông kê theo môn học, lớp, khối,...;...      

1.4. Giải sử cơ sở dữ liệu HocSinh được sắp xếp theo chiều giảm dần của Điểm trung bình các môn học trong năm (ĐTBN). Nếu người dùng yêu cầu hệ cơ sở dữ liệu in ra thông tin của học sinh có ĐTBN bằng 7.5 điểm thì họ nhận được những thông tin gì từ cơ sở dữ liệu?

Trả lời:

Có 3 trường hợp có thể xảy ra:

-     Không có học sinh nào có ĐTBN = 7.5 điểm.

-     Chỉ có duy nhất một học sinh có ĐTBN = 7.5 điểm. Trong trường hợp này người dùng nhận được các thông tin liên quan đến học sinh này.

-     Có nhiều hơn một học sinh có ĐTBN = 7.5 điểm. Trong trường hợp này người dùng nhận được các thông tin liên quan của một danh sách học sinh. Và các học sinh này nằm tại các vị trí liên tiếp nhau trong cơ sở dữ liệu (đã được sắp xếp).

            Có thể nói thêm rằng: Tìm kiếm trên cơ sở dữ liệu đã được sắp xếp đạt tốc độ cao hơn so với cùng cơ sở dữ liệu đó nhưng chưa được sắp xếp. 

1.5. Biết rằng cơ sở dữ liệu có thể được thể hiện ở ba mức: Mức vật lí, mức khái niện và mức khung nhìn. Theo em trong quá trình xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu thì thì chúng ta có thể nhìn thấy cơ sở dữ liệu ở mức nào đầu tiên? Giải thích?    

Trả lời:

-     Mức khái niệm. Vì: Từ yêu cầu của người dùng ở mức khung nhìn, người thết kế cơ sở dữ liệu đưa ra cơ sở dữ liệu ở mức khái niệm. Từ đó cấu trúc cơ sở dữ liệu và thông tin đươc tạo lập và được lưu trữ trên các thiết bị vật lý dưới dạng các tệp. Sau đó người dùng có thể nhìn thấy cơ sở dữ liệu ở mức khung nhìn, tùy thuộc vào nhu cầu thông tin của họ.

1.6. Bảng dữ liệu sau đây mô tả cơ sở dữ liệu ĐiemTK (điểm tổng kết) năm học của học sinh lớp 12C trường THPT Trần Quý Cáp - Hội An:

STT

Họ và Tên

Tuổi

Nơi sinh

HKI

HKII

TBN

1

Nguyễn Văn  Anh

18

Thanh Hà

 

 

 

2

Trần Anh        Tuấn

18

Cẩm Hà

 

 

 

3

Lê Tuấn          Anh

18

Sơn Phong

 

 

 

4

Tống Phước   Anh

17

Cẩm Phô

 

 

 

5

Phạm Thị       Cúc

18

Cẩm An

 

 

 

6

Trần                Anh

19

Cẩm Thanh

 

 

 

...

...

...

...

...

...

...

50

Lê Hồng         Cúc

17

Tân An

 

 

 

            Hãy cho biết nhận xét (phù hợp với thực tế hay không, nên thêm/bớt cột nào, sắp xếp theo tiêu chí nào, tìm kiếm theo tiêu chí nào, vi phạm các yêu cầu về cơ sở dữ liệu hay không, cần kết xuất ra những thông tin nào) của em về cơ sở dữ liệu này.

Trả lời:

-     Phải có cột Ngày sinh để phân biệt các học sinh trùng nhau cả họ, tên và chữ lót. Nếu có cột Ngày sinh thì không nên để cột Tuổi, vì tuổi có thể được tính ra từ ngày sinh. Nếu vẫn để cột tuổi thì cơ sở dữ liệu sẽ vi phạm tính không dư thừa dữ liệu.

-     Cơ sở dữ liệu này được sắp xếp. Thông thường được sắp xếp theo Tên học sinh. Trong trường hợp này nên sắp xếp theo chiều giảm dần của điểm trung bình năm học (TBN).

-     Không nên có cột Nơi sinh, vì cơ sở dữ liệu này phục vụ cho việc lưu trữ và tính điểm tổng kết năm học của học sinh. Cột Nơi sinh chỉ phù hợp với các cơ sở dữ liệu về lí lịch học sinh.

-     Nên thêm vào cột Xếp loại học tập cuối năm.

-     Từ bảng dữ liệu này có thể kết xuất ra các thông tin: Học sinh được lên lớp; Học sinh phải ở lại lớp; Học sinh đạt loại giỏi, khá, trung bình, yếu; Học sinh có điểm trung bình học kỳ II thấp hơn học kỳ I;...

-     ...

1.7.  Giả sử thành phố Hội An có hai trường THPT: Trường THPT Cẩm Hà và trường THPT Thanh Hà. Thông tin về giáo viên của mỗi trường đều được tổ chức lưu trữ trong cơ sở dữ liệu: Cơ sở dữ liệu GVCamHa và cơ sở dữ liệu GVThanhHa. Để hỗ trợ cho trường THPT Thanh Hà, trường THPT Cẩm Hà tạm chuyển giáo viên Nguyễn Văn Tuấn sang dạy môn Tin học 12 cho trường này.  Nếu em là người quản trị cơ sở dữ liệu cho cả hai trường ở trên thì em sẽ phải thực hiện những thao tác nào (cần thiết nhất) trên hai cơ sở dữ liệu này.    

Trả lời:

Cập nhật (thêm mới một bản ghi) thông tin của giáo viên Nguyễn Văn Tuấn vào cơ sở dữ liệu GVThanhHa. Nhưng điều cần ghi nhớ ở đây là không xóa bỏ thông tin (bản ghi) của giáo viên Nguyễn Văn Tuấn ra khỏi cơ sở dữ liệu GVCamHa, mà chỉ đánh dấu tạm loại bỏ bản ghi chứa thông tin của giáo viên này ra khỏi cơ sở dữ liệu. Bản ghi này chắc chắn sẽ được khôi phục trở lại khi giáo viên Tuấn trở về lại trường THPT Cẩm Hà. 

1.8.  Thầy giáo dạy môn Tin học của lớp 12C trường THPT Thanh Hà dự định tạo một cơ sở dữ liệu để lưu trữ và khai thác thông tin về điểm học tập môn Tin học của tất cả học sinh trong lớp học này (DiemTH). Theo em cơ sở dữ liệu này có cấu trúc như thế nào (bảng dữ liệu môt tả cơ sở dữ liệu gồm các cột nào)?

(Em hãy cho một bảng dữ liệu để trả lời câu hỏi này)

Trả lời:

Bảng dữ liệu có thể như sau:

Họ và Tên

Ngày sinh

Điểm đ. giờ

Điểm 15’

Điểm 1 Tiết

Điểm Thi

Điểm

TBHK

Nguyễn       Ba

12/12/1991

8

9

8

8

 

Lê                 Anh

22/07/1990

8

9

7

7

 

Trần Thị      Vũ

12/12/1991

9

8

7

8

 

Lê                 Anh

14/11/1991

9

8

8

8

 

...

...

...

...

...

...

 

Lê Văn        Phú

02/04/1990

7

8

9

7

 

-     Bảng này không cần chứa thông tin về lớp và môn học. Vì đây là bảng dữ liệu điểm môn Tin học lớp 12C.

-     Bảng cần phải có cột Ngày sinh để phân biệt hai học sinh bị trùng cả tên, họ và chữ lót.

-     Bảng này không cho biết đây là điểm môn tin học của học kỳ nào (I hay là II). Vì nó được xây dựng để chứa điểm thành phần của một học kỳ.

-     ...

Thực tế thì cơ sở dữ liệu DiemTH này phải có thêm một bảng dữ liệu nữa để chứa ĐTBHKI, ĐTBHKII và ĐTBN của học sinh. Khi đó bảng ở trên có thể không cần có cột Điểm TBHK.

 

D. Bài tập làm thêm <sưu tầm>:

Câu 1: Nêu một ứng dụng CSDL của một tổ chức mà em biết.

Câu 2: Theo em, nhập dữ liệu là tạo lập hồ sơ hay cập nhật hồ sơ? Tại sao?

Câu 3: Với hồ sơ lớp như hình 1 trang 4 SGK, em hãy cho biết:

  1. Ai có thể là người tạo lập hồ sơ?
  2. Những ai có quyền sửa chữa hồ sơ và thường sửa những thông tin gì?
  3. Một số hồ sơ đồ trong năm học

Câu 4: So sánh hồ sơ học sinh được lập ra trên giáy và hồ sơ học sinh được lập ra bằng phần mềm máy tính và được lưu trữ trên máy tính.

Câu 5: Em hãy cho biết các ý chính của khái niệm CSDL.

Câu 6: CSDL là dữ liệu máy tính hay chương trình máy tính? CSDL là gì? Tại sao cần phải tạo CDSL khi muốn quản lý một thông tin nào đó?

 

Giải (theo SGK Tin học 12)

 

Câu 1. Chương trình Quản lý điểm của học sinh trường THPT được xem là một ứng dụng cơ sở dữ liệu. Chương trình Quản lý sách Thư viện cũng là một ứng dụng cơ sở dữ liệu.

 

Câu 2. Nhập dữ liệu là tạo lập hồ sơ. Vì: Nhập dữ liệu là tạo ra dữ liệu ban đầu. Sau đó mới tiến hành các công việc tính toán, thay đổi thêm mới, xóa bớt,…. Các công việc này gọi là cập nhật hồ sơ.

Câu 3.

Câu 4.

 

Hồ sơ trên giấy

Hồ sơ trên máy tính

Giống nhau

- Cả hai đều dùng để mô tả thông tin/thuộc tính của các đối tượng trong một hệ thống thông tin nào đó.

- Cả hai đều cho phép cập nhật thông tin.

Khác nhau

 - Không phải là CSDL

 - Khó cập nhật, xử lý (cập nhật, tổng hợp thông tin kết xuất thông tin,…)

 - Không được quản lý bởi chương trình QTCSDL

  - Được xem là một CSDL

  - Dễ cập nhật, xử lý (cập nhật, tổng hợp  thông tin kết xuất thông tin,…)

  - Được quản lý bởi các chương trình QTCSDL

 

Câu 5. Cơ sở dữ liệu (Database) là một tập hợp dữ liệu có liên quan với nhau, chứa thông tin của một tổ chức nào đó (như một trường học, một ngân hàng, một công ti, một nhà máy,...), được lưu trữ trên các thiết bị nhớ để đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin của nhiều người dùng với nhiều mục đích khác nhau.  

 

Câu 6:

- CSDL là: Dữ liệu máy tính. 

 

- Cơ sở dữ liệu (Database): Là một tập hợp dữ liệu có liên quan với nhau, chứa thông tin của một tổ chức nào đó (như một trường học, một ngân hàng, một công ti, một nhà máy,...), được lưu trữ trên các thiết bị nhớ để đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin của nhiều người dùng với nhiều mục đích khác nhau. 

 

- Tại vì: Các chương trình máy tính, các hệ quản trị CSDL chỉ có thể xử lý thông tin khi nó được tổ chức dưới dạng một CSDL. Việc tổ chức, lưu trữ và xử lý thông tin trên máy tính, bằng các chương trình quản trị CSDL, là rất đơn giản và hiệu quả. Do đó, ta cần phải tổ chức thông tin cần xử lý, quản lý dưới dạng CSDL để nó được xử lý, quản lý bởi các hệ quản trị CSDL.

Tu hoc

Từ khóa:

Ý kiến của bạn

Mã bảo vệ
Làm mới

Hãy đăng quảng cáo trên TuHocAnNinhMang.com

Bài xem nhiều nhất

Tự học lập trình C - Bài 1: Một số khái niệm cơ bản

Khái niệm tên rất quan trọng trong quá trình lập trình, ...

MySQL – Bài 8: Khóa chính (primary key) và khóa ngoại (foreign key) của table

Với ràng buộc này thì, việc người sử dụng vô tình hay cố ...

Tự học lập trình C - Bài 10: Mảng một chiều

Mảng 1 chiều là tập hợp các phần tử có cùng kiểu dữ ...

Tự học lập trình JAVA – Bài 1: Bước đầu với Java

Một chương trình java có thể được định nghĩa như là một ...

Tự học lập trình C - Bài 2: Cấu trúc chương trình C

Một chương trình bao gồm một hoặc nhiều hàm, mỗi hàm ...

Tự học lập trình Assembly - Bài 1: Bước đầu với lập trình Assembly trên vi xử lý Intel 8086/8088

Như đã biết, lệnh ngôn ngữ máy là một dãy các con số 0, ...

Hướng dẫn in ấn trong Word 2007/2010 – Step by Step

[Tự học] - Tiêu đề đầu trang (Header)/tiêu đề cuối ...

Hãy đăng quảng cáo trên TuHocAnNinhMang.com

Về đầu trang Hỏi - Đáp